Lindasafn, Lindaskóla, Núpalind 7, 201 Kópavogi, s: 564-0621, lindasafn@kopavogur.is
Flýtilyklar
Hamraborg
Árið 2002 voru tímamót í sögu safnsins þegar það flutti í ný húsakynni að Hamraborg 6a eftir mikla bið. Hugmyndina um að byggja upp menningarmiðstöð í Kópavogi má rekja til ársins 1993 en þá komu bæjaryfirvöld að máli við Hrafn bæjarbókavörð. Fóru af stað faglegir útreikningar á rýmisþörf miðað við stærð og umfang, eðli starfseminnar og þróun hennar síðastliðin tuttugu ár, út frá alþjóðlegum staðli frá IFLA (Hrafn Andrés Harðarson, 2009).
Útreikningur leiddi í ljós að safnið þyrfti að vera 2.300 fermetrar miðað við 25 þúsund íbúa. Húsnæðið er 1.400 fermetrar á þremur hæðum, í sambýli með Náttúrufræðistofu Kópavogs sem er með 400 fermetra. Safnið getur ekki boðið upp á lesstofu fyrir viðskiptavini, né haft geymslu eða nærsafn sem neinu nemur. Geymslur safnsins eru enn niðri í kallara í Fannborg í 100 fermetra plássi. Starfsemin breyttist við flutninginn þar sem bókband og meiri háttar viðgerðir bóka var lagt niður vegna plássleysis og bókum hent. Nýtt húsnæði safnsins að Hamraborg 6a er nútímalegt og hlýlegt. Búnaður eins og hillur, skrifstofuhúsgögn og annað er hentugt um flest. En ekki var haft samráð við bókasafnsfólk og má sjá það á lýsingunni í safninu sem er af skornum skammti, auk þess sem fyrirkomulag er að öðru leyti óhagkvæmt.
Til dæmis er afgreiðsla á þremur stöðum í stað eins, vinnurými þröngt og staðsett á nokkrum stöðum í skotum og safnið á þremur hæðum. Afgreiðslutími breytist um helgar og opið báða dagana. Árið 2002 var gerður samstarfssamningur við Lindaskóla, Núpalind 7, um samsteypusafn skólasafns og almenningssafns, Lindasafn. Lindasafn var opnað í maí 2002. Þannig nýtist safnkostur og húsnæði fyrir skólakrakka og starfsfólk Lindaskóla fram til klukkan tvö á daginn en eftir það er opið fyrir gesti og gangandi. Hér eftir er átt við bæði Lindasafn og safnið Hamraborg (Aðalsafn) sem Bókasafn. Útlán Bókasafnsins fór í tæp 260 þúsund, um það bil 100 þúsund eintök og 6.081 virkir notendur. Fenginn var teljari að láni í einn mánuð til að telja gesti Aðalsafns og má uppreikna á árið sem 140 þúsund gesti. Starfsgildi eru komin í 15.56 auk tveggja í Lindasafni, samtals 17.56 og þar af eru 6.9 gildi háskólamenntaðra (Kópavogsbær, 2003).
Við flutning safnsins í Hamraborg 6a varð til ný deild, Forn- og dægurmenningardeild eða Heiti potturinn. Deildin er ætluð ungu fólki og stillir fram dægurmenningu, myndasögum, sívinsælu efni, fantasíum, vísindasögum, hrollvekjum og efni sem tengist tölvum. Á fyrstu hæð er Náttúruvísindadeild með tilvísun í Náttúrufræðistofu, 2. hæð er þjónustudeild, Heiti pottur, skáldsögur, mynddiskar og fræðibækur, 3. hæð er barnadeild, tímarit, tímaritahorn, Listvangur og aðsetur bæjarbókavarðar ásamt skrifstofu. Jafnframt er fjölnotasalur, Kórinn á 1. hæð sem er bæði notaður af safni til funda og uppákoma og leigður til annarra (Hrafn Andrés Harðarson, 2009).
Á árinu 2003 hélt Bókasafnið upp á 50 ára starfsafmæli. Öllum var boðið í afmælisfagnað en þar komu fram skólahljómsveit og skólakór og ýmsir fyrirmenn úr hópi bæjaryfirvalda fluttu ávörð. Þá var opnuð sýning um skáldið Jón úr Vör, trúður skemmti börnunum og kaffimeðlæti var í boði. Í tilefni afmælisins voru hafðir sektalausir dagar í tvær vikur. Þá gafst fólki tækifæri til að skila safngögnum sem voru komin fram yfir tilskyldan skiladag. Sama ár var opnaður nýr vefur sem var lagður niður árið 2009 og nýr opnaður í mars 2010. Útlánin í Bókasafni voru 280 þúsund og tæplega 7.000 virkir lánþegar. Sögustundir fara fram á tveimur stöðum og var lesið samtals í þeim fyrir 1.134 börn (Kópavogsbær, 2004).
Í byrjun árs 2004 var starftími aðalsafns skertur um 4 klukkustundir á viku með því að loka klukkan átta í stað níu mánudaga til fimmtudaga. Sameiginlegur gagnagrunnur bókasafna á Íslandi var tekinn í notkun á Lindasafni í apríl ásamt þeim söfnum sem voru í bókasafnsgrunninum Feng (sjá umræðu í kafla 6.2) fyrir og í október í Aðalsafni. Meginástæða þess að yfirlit yfir fjölda eintaka í Bókasafninu er misvísandi er þessi flutningur yfir í nýjan grunn. Það eru einungis þau gögn sem voru í Feng og eru skráð í Gegni sem teljast og verður eingöngu talað um þann fjölda hér eftir en ekki þau gögn sem liggja í geymslum og sjást einungis í Bókveri sem er gamla kerfið hjá Aðalsafni, eða Feng.
Árið 2004 var lesið fyrir 1.040 börn í skipulögðum sögustundum og útlán voru 251.552. Eintakafjöldi Aðalsafns óljós en Lindasafn á 11.461 eintök. Þetta ár fækkaði útlánum heldur í almenningssöfnum landsins og má tengja það við upptöku nýs gagnagrunns á landsvísu (Kópavogsbær, 2005). Samstarf var tekið upp á milli almenningsbókasafna á Álftanesi, í Garðabæ, Hafnarfirði og í Kópavogi árið 2005. Af því tilefni var eftirfarandi bréf skrifað til ofangreindra bæjarstjórna:
17.febrúar 2005
Til bæjarráðsmanna í Kópavogi, Hafnarfirði, Garðabæ og Álftanesi. Málefni: Samstarf almenningsbókasafnanna í Kópavogi, Hafnarfirði, Garðabæ og Álftanesi Með tilkomu Gegnis, hins nýja bókasafnakerfis Landskerfa bókasafna, hafa möguleikar á ýmiskonar samstarfi milli safna aukist til muna. Má þar t.d. nefna skráningu, útlán og nýtingu safngagna. Þessa möguleika höfum við, forstöðumenn ofangreindra safna, hug á að nýta í þeim tilgangi að auka og bæta þjónustu við lánþega okkar og veita þeim aðgengi að stærri og fjölbreyttari safnkosti. Auk þess sem við teljum að slík samvinna hefði í för með sér sparnað og betri nýtingu á bókum og öðrum gögnum sem fyrir eru í þessum bókasöfnum.
Við hyggjumst gera þetta með því að gefa íbúum þessara sveitarfélaga kost á að kaupa eitt bókasafnsskírteini sem gildir sem aðgangsheimild að safnkosti allra ofnagreindra safna. Lánþegar greiða eftir sem áður fyrir skírteinið og endurnýjun þess í sínu heimasafni, þ.e. í því sveitarfélagi þar sem þeir eiga lögheimili, en gefst jafnframt kostur á að nota sama skírteinið til að fá lánuð gögn í hinum bókasöfnunum án frekara endurgjalds. Að öðru leyti hlíta þeir reglum þeirra safna sem lána þeim gögnin svo og gjaldská þeirra vegna vanskila og útleigu á safngögnum t.d. myndböndum og tónlist.
Þess má geta að undanfarin tvö ár hafa þessi fjögur bókasöfn átt með sér samstarf er varðar símenntun með því að halda til skiptis fræðslufundi fyrir starfsmenn allra safnanna. Það hefur haft í för með sér sparnað fyrir hvert og eitt safn og orðið til þess að hægt er að bjóða starfsfólki upp á fleiri fræðslufundi og fjölbreyttari símenntun en ella. Þá hafa verið uppi hugmyndir um starfsmannaskipti milli safnanna í þeim tilgangi að miðla þekkingu og reynslu milli þeirra og gefa starfsfólki færi á að kynnast sérdeildum, nýjungum og mismunandi starfsháttum safnanna.
Tilgangur þessa bréfs er að kynna hugmyndir okkar að frekara samstarfi almenningsbókasafna í Kópavogi, Hafnarfirði, Garðabæ og Álftanesi og jafnframt kanna undirtektir sveitarstjórnarmanna til þeirra áður en lengra er haldið. Ef undirtektir verða jákvæðar er það vilji okkar að gera með okkur formlegan samning um samstarf og kynna hann fyrir íbúum þessara sveitarfélaga (Kópavogsbær, 2006, s. 2-3).
Undir þetta bréf skrifuðu forstöðumenn (bæjarbókaverðir) safnanna fjögurra og var gerður góður rómur að þessu framtaki (Kópavogsbær, 2006).
Það hefur verið í umræðunni að útvíkka þetta samstarf betur með að hvert safn sérhæfi sig á ákveðnum sviðum, þannig að í heild verði safnkosturinn framúrskarandi. Ekkert átak hefur þó verið gert í þá veru ennþá. Reynslan af samstarfinu hefur hlotið góðan hljómgrunn meðal viðskiptavina og einnig starfsfólks. Með þessu samstarfi er símenntunarstefnan betri þar sem einn fyrirlesari eða eitt námskeið inni á safni nýtist öllum söfnunum. Einn hængur er á þessu, að lánþegar eru ekki eins skýrt afmarkaðir hjá hverju safni þar sem þeir teljast allir saman á svo kallaðan millireykjalið inn í Gegni. Bókasafn Kópavogs, Bókasafn Hafnarfjarðar, Bókasafn Garðabæjar og Bókasafn Álftaness eru saman undir millireykjasöfn í lánþegaþætti Gegnis.
Börnum í sögustundum fer fækkandi og voru 666 börn á árinu 2005 og útlán komin niður í 201.501. Heimsóknum á heimasíðu fór fjölgandi á milli ára eða úr 36.610 í 63.536 árið 2005. Fjöldi eintaka var tæp 83 þúsund eintök á Bókasafninu og fyrsta heila starfsárið með Gegni yfirstaðið (Kópavogsbær, 2006). Árið 2007 fóru 16 starfsmenn Bókasafnsins í ferðalag til vinabæjar Kópavogs, Norrköping í Svíþjóð. Var bókasafnið þar skoðað þar sem það er talið með fremstu söfnum á Norðurlöndum. Börn í sögustundum fjölgaði og komu 1.186 börn og útlánin voru 212.060 (Kópavogsbær, 2008).
Árið 2009 var 15,7% útlánaaukning og 10,2% fjölgun gesta. 1.385 börn mættu í sögustund Bókasafns. 16,65 starfsgildi og þar af eru 7,85 starfsgildi sérfræðinga. Í 1. töflu má sjá hvernig útlán hafa þróast á milli mánaða síðan árið 2005 og 2. tafla sýnir fjölda gesta milli mánaða árin 2008 og 2009. Árið 2008 var fyrsta heila árið þar sem teljari var við innganga Aðalsafns. Teljari telur gesti inn á safnið og reiknar Lindasafn gestafjölda út frá fjölda gesta Aðalsafns (Kópavogsbær, 2010).





